Bir klinik sahibine hastalarına nasıl davranıldığını sorduğunuzda neredeyse her zaman aynı yanıtı alırsınız: “Ekibimiz çok ilgili.” Çoğu zaman bu doğrudur da. Ama hekim ya da yönetici, telefonun öğle arasında kaç kez çaldığını, WhatsApp'tan fiyat soran birine ne yazıldığını ya da bankoda bekleyen hastaya ne söylendiğini her an göremez.
Gizli müşteri çalışması tam olarak bu görünmeyen anları görmek için yapılır.
Gizli müşteri nedir?
Gizli müşteri, işletmeyi gerçek bir müşteri gibi deneyimleyip yaşadıklarını önceden belirlenmiş ölçütlere göre raporlayan kişidir. Perakendede, bankacılıkta ve otelcilikte uzun süredir kullanılan bu yöntem, sağlık işletmelerinde hasta deneyimini içeriden görmenin en doğrudan yoludur.
Gizli müşteri bir denetçi değildir; amaç kimseyi yakalamak değil, hastanın gözünden işleyişi görmektir. Bir sağlık işletmesinde bu, gerçek bir tedavi almadan; arama, mesaj ve ilk karşılama gibi temas noktalarını deneyimlemek anlamına gelir.
Hasta memnuniyeti anketinden farkı ne?
Hasta memnuniyeti anketi, sizi seçmiş ve hizmet almış hastanın ne düşündüğünü ölçer. Gizli müşteri ise henüz karar vermemiş birinin yaşadığını ölçer. Bu fark önemlidir: Telefonda kötü karşılanan ya da WhatsApp mesajına geç yanıt alan kişi kliniğinize hiç gelmez ve bu yüzden hiçbir ankete katılmaz.
İki yöntem birbirinin yerine geçmez; birlikte kullanıldığında sorunun nerede olduğunu çok daha net gösterir.
Sağlık işletmesinde neler ölçülür?
Her işletmenin ölçütleri kendi işleyişine göre belirlenir, ama çoğu sağlık işletmesinde şu temas noktalarına bakılır:
- İlk arama: Telefon kaçıncı çalışta açılıyor, karşılayan kişi kendini ve kliniği tanıtıyor mu, arayanın derdini dinliyor mu?
- WhatsApp ve mesajlar: İlk yanıt ne kadar sürede geliyor, sorulan soruya gerçekten yanıt veriliyor mu, konuşma bir randevu önerisiyle bitiyor mu?
- Fiyat sorusu: “Ne kadar?” sorusuna yalnızca bir rakam mı yazılıyor, yoksa fiyatın neye göre değiştiği ve muayenenin neden gerekli olduğu anlatılıyor mu?
- Karşılama: Bankoda hasta nasıl karşılanıyor, bekleme süresi söyleniyor mu, ortam temiz ve düzenli mi?
- Takip: Randevu almayan kişi daha sonra aranıyor mu?
Değerlendirme formu nasıl hazırlanır?
İyi bir gizli müşteri formu kısa, net ve gözleme dayalıdır. “Ekip ilgiliydi” gibi yoruma açık ifadeler yerine “Karşılayan kişi adını söyledi” gibi doğrulanabilir maddeler kullanılmalıdır.
- Hastanın sizinle temas ettiği her noktayı sıralayın: arama, mesaj, web sitesindeki form, banko, bekleme, çıkış.
- Her nokta için üç ila beş gözlenebilir madde yazın.
- Her maddeye evet, kısmen ya da hayır yanıtı verilecek şekilde puanlama belirleyin.
- Aynı senaryoyu farklı gün ve saatlerde birkaç kez tekrarlayın. Tek bir deneyim, şanssız bir güne denk gelmiş olabilir.
Etik sınırlar ve ekibin bilgilendirilmesi
Gizli müşteri çalışmasının amacı bireyleri cezalandırmak değil, işleyişi iyileştirmektir. Bu yüzden ekibinize, zaman zaman hasta deneyimini ölçen çalışmalar yapılacağını önceden söyleyin; ne zaman ve kimin arayacağını söylemenize gerek yoktur. Sonuçları kişilerin adlarıyla değil, süreçler üzerinden paylaşın.
Sağlık işletmelerinde gizli müşteri gerçek bir tıbbi işlem almamalı, hekimin ve ekibin zamanını gereksiz yere meşgul etmemelidir. Görüşmeleri kayda almayı düşünüyorsanız, bunun hukuki çerçevesini önceden netleştirin.
Sonuçlarla ne yapılır?
Gizli müşteri raporu tek başına bir şey değiştirmez. Rapordan çıkan iki ya da üç önceliği seçin ve onlara odaklanın: telefon karşılama cümlesi, WhatsApp'ta hazır yanıtlar ya da fiyat sorusunun nasıl yanıtlanacağı gibi. Ardından ekibinizle bu konular üzerine çalışın ve birkaç hafta sonra aynı ölçümü tekrarlayın.
Biz gizli müşteri çalışmasını 360° İşletme Analizi kapsamında isteğe bağlı olarak yapıyor, çıkan sonuçları ekip eğitimine bağlıyoruz. İşletmenizin bugün nerede durduğunu hızlıca görmek isterseniz Mini İşletme Skoru ile başlayabilirsiniz.